Umuntu yakwibaza niba kwiga amazina y'inka ubu hari akamaro bifite.
Uwabyibaza ntibyaba ari ugutazira. Birumvikana ko muri ibi bihe ndetse n'ibizaza ntawe uzongera kujya mu byo kwita inka. Ariko kumenya ubuhanga bw'inganzo iyi n'iyi ya kera y'umuco nyarwanda nk'amazina y'inka nta cyo byishe, ndetse ni byiza.
Inshyame ya Ndangamira
Inkuku y'Ikirezi I
Inkuku y'Ikirezi II
Inka ya Ruzirabwoba I
Inka ya Ruzirabwoba II
Inka ya Musoni I
Inka ya Musoni II
Inka ya Musoni III
Inka ya Kanyamashokoro I
Inka ya Kanyamashokoro II
Inka y'Inyanja
Ingoro y'Umwogabyano I
Ingoro y'Umwogabyano II
Ingoro y'Umwogabyano III
Ingoro y'Umwogabyano IV
Ingoro y'Umwogabyano V
Ingoro y'Umwogabyano VI
Ingoro y'Umwogabyano VII
Ingoro y'Umwogabyano VIII
Imyitirire y'Amazina y'Inka
Imvano y'Inganzo y'Amazina y'Inka
Imiterere y'Amazina y'Inka n'Ubwiza Bwayo
Akamaro ko Kwiga Amazina y'Inka
Mostrar mensagens com a etiqueta amazina y'inka. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta amazina y'inka. Mostrar todas as mensagens
sábado, 1 de março de 2008
quarta-feira, 13 de fevereiro de 2008
Inkuku y' ikirezi ( II )
Rutagenda mu isibo itubisa,
Rutimana n' aboza inteba,
Rudahagarara ku batira,
Rugaragara isanga imponoke,
Ruganira n' izashyamye,
Rubunga rw' intamati ku musozi,
Rutazura ibuga amahuru,
Rutiriranya amariba irungu,
Rushinga ahajyana umusaza,
Rushikama bizavamo gukamwa,
Rukomeza kuba iremezo ry' inka,
Ruhanga rucyuye inyarwanda !
Reka nyisingize nta bigonya,
Nayihawe na Mibambwe,
Arambirije kuri Nyundo,
Unkunda asanganiza ivubwe,
Nyishoreza imibagabaga,
Mvuga ko ari iya Rutarindwa.
Ngeze mu mizi ya Rubungo,
Izo mpasanze zirayiseka !
Nti "murivugisha ubusa,
Nayikuye kuri Rurema,
Si igenda mu nduru !"
Ni ko umurabyo utinda hato :
Mu kurwara iridudura :
Ndayegayeza nshyira mu nzu !
Ndagumiriza ndahirira :
Ndayivomera ndavunika !
Ndagaragura, ndagobekera,
Nyimaza kabiri nsindagiza,
Njya gushora kuri Kagina,
Ngo isome amazi yoze ibifu !
Imara gatatu iruma ku duti !
Ivuye mu mapfiro,
Ishubije kuba iy' Imana,
Nyigomokera nk' Umwami
Mba umuyoboke utiganda !
Impitisha mu mparuzo,
Sinayitindanira impamagazo,
Ni ko kuyita Ruvutinka !
Rutimana n' aboza inteba,
Rudahagarara ku batira,
Rugaragara isanga imponoke,
Ruganira n' izashyamye,
Rubunga rw' intamati ku musozi,
Rutazura ibuga amahuru,
Rutiriranya amariba irungu,
Rushinga ahajyana umusaza,
Rushikama bizavamo gukamwa,
Rukomeza kuba iremezo ry' inka,
Ruhanga rucyuye inyarwanda !
Reka nyisingize nta bigonya,
Nayihawe na Mibambwe,
Arambirije kuri Nyundo,
Unkunda asanganiza ivubwe,
Nyishoreza imibagabaga,
Mvuga ko ari iya Rutarindwa.
Ngeze mu mizi ya Rubungo,
Izo mpasanze zirayiseka !
Nti "murivugisha ubusa,
Nayikuye kuri Rurema,
Si igenda mu nduru !"
Ni ko umurabyo utinda hato :
Mu kurwara iridudura :
Ndayegayeza nshyira mu nzu !
Ndagumiriza ndahirira :
Ndayivomera ndavunika !
Ndagaragura, ndagobekera,
Nyimaza kabiri nsindagiza,
Njya gushora kuri Kagina,
Ngo isome amazi yoze ibifu !
Imara gatatu iruma ku duti !
Ivuye mu mapfiro,
Ishubije kuba iy' Imana,
Nyigomokera nk' Umwami
Mba umuyoboke utiganda !
Impitisha mu mparuzo,
Sinayitindanira impamagazo,
Ni ko kuyita Ruvutinka !
Inshyame ya Ndangamira
Inka yabujije urugo kuhava,
Ntiyazindukira guhera
Zigeze mu ikumbagara !
Ibonye ziyaka umubiri,
Iragumya irazitaza,
Irakomeza irazitarika :
Ntiyasohoza imbavu hasi !
Imana irayisanganira,
Irongera iyirema umutima !
Nimuhumure umutuzo,
Yagwiriye imbiribiri :
Umenya n' imbyiro ari nkeya !
Arabahetse Rwabugiri,
Mu Gisaka cya Ndahiro !
Arabahetse Rutarindwa,
Nyiringoma y' insindashyaka!
Arabahetse Mibambwe :
Turi ku muzi wa Gihanga.
Arabahetse Inyarubuga,
Wa Mwami w' i Nyamagana.
Irabahetse Ingoma yacu,
Urabahetse umurwa Kigali,
Ubaho Umwami usa n' ikirezi.
Arabahetse Impashyabworo,
Ya Runigiramunduru:
Ntiruzamurundukana,
Ari uw' Inzovu y' imirindi !
Nimuhumure Rubanda,
Ntimube Intangaruhira,
Umenya n'amata yagarutse.
Nayarose ari ikivutu,
Agabye amatoko i Nduga yose :
Ku Mukingo ni inyanja.
Arambiriye ku Murenzi,
Aruta uruzi rwa Mwendo.
Aragumya kwica intaba :
Yasagutse u Buganza :
Nayasanze i Rwamagana,
Rwamutwe zirahasubiye.
Nimubwire Rwabugiri,
Ashikame agabe zagarutse !
Ndibabaje, ni yo ngano :
Uwancyura nk' imbonera,
Yantiza nk' uduhinzi !
Simenya gukama isuka rukoro,
Rugejeje urukamiro mu mavi !
Washingura, mu ntege ngo "konyo" !
Ku mutima ngo "guruguru" !
Icyatuma ngisindagira,
Nkita izi nka za Kigeli,
Ni inzukuru ya Rujugira
Yampa uruhero rw' imiti;
Ngakunda nkita Rudakenyuka
Rwa Semanywa ya Cyirima,
Inkuku ibyirutse ari ikinani;
Ntisibire gukingwa,
Igahoza umushumba mu kigwa !
Rudahitanwa n' abana,
Rutajyanwa n' abatema inka;
Bagahamagara Ndabaramiye,
Akayizanira imitagoka,
N' ibicuba nk' ibishoka :
Ikabigimbagura inshunzi,
Ikabitwikira inshyushyu :
Uyigabiye ashaka amata
Ikamumara ishavu mu nda.
Ntiyazindukira guhera
Zigeze mu ikumbagara !
Ibonye ziyaka umubiri,
Iragumya irazitaza,
Irakomeza irazitarika :
Ntiyasohoza imbavu hasi !
Imana irayisanganira,
Irongera iyirema umutima !
Nimuhumure umutuzo,
Yagwiriye imbiribiri :
Umenya n' imbyiro ari nkeya !
Arabahetse Rwabugiri,
Mu Gisaka cya Ndahiro !
Arabahetse Rutarindwa,
Nyiringoma y' insindashyaka!
Arabahetse Mibambwe :
Turi ku muzi wa Gihanga.
Arabahetse Inyarubuga,
Wa Mwami w' i Nyamagana.
Irabahetse Ingoma yacu,
Urabahetse umurwa Kigali,
Ubaho Umwami usa n' ikirezi.
Arabahetse Impashyabworo,
Ya Runigiramunduru:
Ntiruzamurundukana,
Ari uw' Inzovu y' imirindi !
Nimuhumure Rubanda,
Ntimube Intangaruhira,
Umenya n'amata yagarutse.
Nayarose ari ikivutu,
Agabye amatoko i Nduga yose :
Ku Mukingo ni inyanja.
Arambiriye ku Murenzi,
Aruta uruzi rwa Mwendo.
Aragumya kwica intaba :
Yasagutse u Buganza :
Nayasanze i Rwamagana,
Rwamutwe zirahasubiye.
Nimubwire Rwabugiri,
Ashikame agabe zagarutse !
Ndibabaje, ni yo ngano :
Uwancyura nk' imbonera,
Yantiza nk' uduhinzi !
Simenya gukama isuka rukoro,
Rugejeje urukamiro mu mavi !
Washingura, mu ntege ngo "konyo" !
Ku mutima ngo "guruguru" !
Icyatuma ngisindagira,
Nkita izi nka za Kigeli,
Ni inzukuru ya Rujugira
Yampa uruhero rw' imiti;
Ngakunda nkita Rudakenyuka
Rwa Semanywa ya Cyirima,
Inkuku ibyirutse ari ikinani;
Ntisibire gukingwa,
Igahoza umushumba mu kigwa !
Rudahitanwa n' abana,
Rutajyanwa n' abatema inka;
Bagahamagara Ndabaramiye,
Akayizanira imitagoka,
N' ibicuba nk' ibishoka :
Ikabigimbagura inshunzi,
Ikabitwikira inshyushyu :
Uyigabiye ashaka amata
Ikamumara ishavu mu nda.
Inkuku y' ikirezi ( I )
Isanze nshaka kurembera,
Semuramba iramburana,
Iti "humura ntabwo mugiye !
Ntugitemoye mu nzoberanyo !
Ntugakangwe n' irya mirabyo,
Ngaha kandi imirama iraje !
Umwami aho yageze i Bweramvura,
Nta mivumbi iramuka y' ijuru !"
Nanjye nkaba nashenguwe n' imirambo,
Nzirora hasi nabuze uziguza !
Nti "erega wa nka we urambeshya !"
Iti "ko muteretse amapfizi abiri,
Abapfuye ari impehe bo ntibahoze ?"
Nje kwishima numvise iryo,
Mbwira abandi twegamiranye,
Nti nimucurure imitima mwese,
Turi n' Umwami wezeho amata !
Nahoze numva abaja bacunda,
Bari mu bicuba bacuranura,
Isoro bayinura mu mijago :
Imidomo kandi ishubije nka burya !
Nta mushumba utaragiye Ingabe,
Ahanini Nkwaya inkoni arayifite !"
Mbonye ya nka ko imbwiye ukuri,
Yagashe guherekeza izigenda,
Nanga kuyigomwa inganzo mfite
Ni ko kuyita Ruvutinka.
Semuramba iramburana,
Iti "humura ntabwo mugiye !
Ntugitemoye mu nzoberanyo !
Ntugakangwe n' irya mirabyo,
Ngaha kandi imirama iraje !
Umwami aho yageze i Bweramvura,
Nta mivumbi iramuka y' ijuru !"
Nanjye nkaba nashenguwe n' imirambo,
Nzirora hasi nabuze uziguza !
Nti "erega wa nka we urambeshya !"
Iti "ko muteretse amapfizi abiri,
Abapfuye ari impehe bo ntibahoze ?"
Nje kwishima numvise iryo,
Mbwira abandi twegamiranye,
Nti nimucurure imitima mwese,
Turi n' Umwami wezeho amata !
Nahoze numva abaja bacunda,
Bari mu bicuba bacuranura,
Isoro bayinura mu mijago :
Imidomo kandi ishubije nka burya !
Nta mushumba utaragiye Ingabe,
Ahanini Nkwaya inkoni arayifite !"
Mbonye ya nka ko imbwiye ukuri,
Yagashe guherekeza izigenda,
Nanga kuyigomwa inganzo mfite
Ni ko kuyita Ruvutinka.
Inka ya Ruzirabwoba ( I )
Rwesamasarabwayi
Inkungu zivuna amasaka,
Rwa Semakangaza;
Inyana y' inkuku rwose.
Ireshya n' aha ngaha;
Yahubirana na Ntuza,
Ikenda kumujugunya he,
N' umujugujugu wayo.
Mukujogora Mwente,
Yaje ku kiburabuzo,
Umunsi ugeze hariya :
Imwanuza iry' igicuncu,
Bakubiriye ryari,
Hejuru mu gihanga :
Atemba mu giharabuge.
Imaze kumuca ikirenge,
Ireba intebo yabo,
Igerekeranya n' intemeri.
Ni bwo zishinze intego ;
Izirushije ku ntembe,
Isabagirana intonga :
Yigira mu ntoryi,
Ivuga ko irengera
Ingabo ya Sekaryongo !
Inkungu zivuna amasaka,
Rwa Semakangaza;
Inyana y' inkuku rwose.
Ireshya n' aha ngaha;
Yahubirana na Ntuza,
Ikenda kumujugunya he,
N' umujugujugu wayo.
Mukujogora Mwente,
Yaje ku kiburabuzo,
Umunsi ugeze hariya :
Imwanuza iry' igicuncu,
Bakubiriye ryari,
Hejuru mu gihanga :
Atemba mu giharabuge.
Imaze kumuca ikirenge,
Ireba intebo yabo,
Igerekeranya n' intemeri.
Ni bwo zishinze intego ;
Izirushije ku ntembe,
Isabagirana intonga :
Yigira mu ntoryi,
Ivuga ko irengera
Ingabo ya Sekaryongo !
Inka ya Ruzirabwoba ( II )
Cyo turore iya Rutinywa,
Inyamibwa bidashamaje,
Ya Ruhungiramwengo :
Ni inzukuru ya mweru,
N' igihe cy' i Ruhama,
Yazanye uruhanga rusa
Bati "twiboneye inka y' inkungu,
Isa n' imvumvuri !"
Igumye kwivovota,
Yigira nyiri amasaka !
Ikagira umutima wayo,
Ukaba incuro y' umutemeri,
Rutibitsa abanyanyambo,
Zayarunduye ku masonga;
Nyamara data ibyo nta mwete,
Uko biri kose yitwa inkungu !
Ntiwaterera inyarubaze,
Naho waba ushiritse amanga,
Iyo igeze mu ijuri ry' umukenke,
N' inkomero y' umunyereri,
Baraziguruka ngo yazimiye.
Impinga igobora Ndamwibagiwe,
Ibwira izo irimo ziraberwa,
Iti "nimukuce impungire mu mpengeri,
Muze kurasana mudasaraye !"
Umwungeri akoma akamo,
Itamika mu ruge rwayo irarasa !
Nuko imutobagura urwara;
Imaze kubona imucumbagije,
Ijya aho yaganditse imisigati,
Ikuramo umwe irakongora :
Iwushyira mu itama iritonga,
Iti "n' ejobundi nishe umuntu !".
Inyamibwa bidashamaje,
Ya Ruhungiramwengo :
Ni inzukuru ya mweru,
N' igihe cy' i Ruhama,
Yazanye uruhanga rusa
Bati "twiboneye inka y' inkungu,
Isa n' imvumvuri !"
Igumye kwivovota,
Yigira nyiri amasaka !
Ikagira umutima wayo,
Ukaba incuro y' umutemeri,
Rutibitsa abanyanyambo,
Zayarunduye ku masonga;
Nyamara data ibyo nta mwete,
Uko biri kose yitwa inkungu !
Ntiwaterera inyarubaze,
Naho waba ushiritse amanga,
Iyo igeze mu ijuri ry' umukenke,
N' inkomero y' umunyereri,
Baraziguruka ngo yazimiye.
Impinga igobora Ndamwibagiwe,
Ibwira izo irimo ziraberwa,
Iti "nimukuce impungire mu mpengeri,
Muze kurasana mudasaraye !"
Umwungeri akoma akamo,
Itamika mu ruge rwayo irarasa !
Nuko imutobagura urwara;
Imaze kubona imucumbagije,
Ijya aho yaganditse imisigati,
Ikuramo umwe irakongora :
Iwushyira mu itama iritonga,
Iti "n' ejobundi nishe umuntu !".
Inka ya Musoni ( III )
Rugina bingiza Izogeye
Rukabu rw' amakuza akebye imbibi
Rugomwa bacuranga mu mbuga
Rumarashavu ziga inkubito
Rudahinyuka bazanye imiheha
Rusengo rwo mu ngabo z' isuku
Ruberwa n' imanzi ku mubiri
Rutica umugambi w' impuruza
Ruboneza abahutira umugabo
Rujyana isahaha mu mihigo
Ruhingika intumbi mu rubuga
Rutumva ay' inganizi ziterura
Ruhangariza itiro umurambi
Ruhangura ay' imihirimbo
Ruhambana imbuzi umugereka
Rwa Mirindi ya Rusizana
Isata yateruye mu bukangara
Igeza izogeye ziba amariza
Itareshya n' amashyo y' Ingeyo
Yakaraswe na Rwabugiri
Imana y' ino yabiremye kumwe
Ibaha igikundiro cyo ku mubiri
Ngombwa ntiwagira n' aho ukema
Inganzo yayikundiye kera
Zikijya kwibuka imiborogo
Iyanjye mihigo nyizizanamo
Nsa n' ukuye imiheha ibwami
Nsanga zinkumbuye zose
Zikwiye inzira yo ku ndengo
Zirora impinga ntungukamo
Nzikatajemo impamagazo
Nta yacikanywe n' impakanizi
Inyambo ni icyo twuzuriyeho
Nuko mbanza izirimo inyamibwa
Ubwo Rutarindwa yazihanaguye
Ninjya kwita ingabo z' i Nduga
I Nyanza nibajya kuziririmba
Numve iy' Insezeranyaminyago.
Rukabu rw' amakuza akebye imbibi
Rugomwa bacuranga mu mbuga
Rumarashavu ziga inkubito
Rudahinyuka bazanye imiheha
Rusengo rwo mu ngabo z' isuku
Ruberwa n' imanzi ku mubiri
Rutica umugambi w' impuruza
Ruboneza abahutira umugabo
Rujyana isahaha mu mihigo
Ruhingika intumbi mu rubuga
Rutumva ay' inganizi ziterura
Ruhangariza itiro umurambi
Ruhangura ay' imihirimbo
Ruhambana imbuzi umugereka
Rwa Mirindi ya Rusizana
Isata yateruye mu bukangara
Igeza izogeye ziba amariza
Itareshya n' amashyo y' Ingeyo
Yakaraswe na Rwabugiri
Imana y' ino yabiremye kumwe
Ibaha igikundiro cyo ku mubiri
Ngombwa ntiwagira n' aho ukema
Inganzo yayikundiye kera
Zikijya kwibuka imiborogo
Iyanjye mihigo nyizizanamo
Nsa n' ukuye imiheha ibwami
Nsanga zinkumbuye zose
Zikwiye inzira yo ku ndengo
Zirora impinga ntungukamo
Nzikatajemo impamagazo
Nta yacikanywe n' impakanizi
Inyambo ni icyo twuzuriyeho
Nuko mbanza izirimo inyamibwa
Ubwo Rutarindwa yazihanaguye
Ninjya kwita ingabo z' i Nduga
I Nyanza nibajya kuziririmba
Numve iy' Insezeranyaminyago.
Inka ya Musoni ( I )
Rwiyamirira yuhira imbuga
Inkuba zihindura abanyabihogo
Rwa Mirindi ya Simugomwa
Imana yaremye inyamibwa y' Impeta
Ntibeho urugingo uyihinyura
Yamara kuyigira intayoberana
Ikayambikira ku mugaragaro
Ikayiha umuheha w' imboneranye
Ikarangurura ubwiza barora
Ndagiye inkumburwa idashyikirwa
Bahora biganya abo mu z' Ijari
Yanogeye rubanda ku mubiri
N' abatayigira baranyuzwe
Ntibakirwanira kuyihogoza
Mu kuyiharuza Imbonezamihigo
Umwami yayizaniye imbabazi
Akaba agishutse mu Irasaniro
Amaze kugwiza imyato y' ingabe
Ingoma zisuma agituruka i Nduga
Indamutsa ishoreye ikiriri cy' inka
Impundu zivuga mu cy' Imana
Zivuga mu Rubumba rw' inyambo
Zivuga Masaka ya Mibirizi
Ziba igisagara ku Muremure
Zivuga mu Ruhango rw' ibwami
Zivuga Inyarurama rwa Nyanza
Zivuga Inyarubuye rwa Mwendo
Ziba urwoga ziza Urugarama
Barazumva ab' i Nyarugenge
Zishyira kera ntizasigaho
Barazumva mu Nyarufunzo
Izo ari izisanga umugaba mwiza
Ziranamiza kwa Rwogera
Zisanganira Shema ry' abagabo
Anyura mu Bwanacyambwe zivuga
Umwami wacu ageze mu Bwiza
Impundu zongera kuhavugira
Arambagira impinga ya Runyinya
Zivuga ku mutwe wa Janjagiro
Zivuga urwunge kuri Cyimbazi
Atashye i Mwurire w' Izogeye
Imana zeze batumira Impeta
Rutarindwa atinduka imuhira
Umwami ugaruje inkiko umuheto
Atota abungeri b' Akaganda
Ari we mpuruza itaha i Kavumu
Ngo amashyo yose ateranire aho
Isi yivugiza haje nyirazo
Zibyumvise ntizatuza
Muzi inkubiri zitwara
Zitanguranwa iminega y' imbibi
Zibuza umwungeri kugurura
Zirusha izo mu gicu gutinduka
Izogeye zipfa aho zirwatiye
Basigaye begura inkike
Baziranda ku y' imbuzi
N' iy' imbibi zaseseyeho
N' isata na shebuja w' Impeta
Rutamiriye mu ihaguruka
Barawuranda umutwe w' inyamibwa
Zose ntukuraho ingohe.
N' amakombe afatanye n' ijuru
Urwamu ruvugira ku murindi
Inyambo baziraraza imiheha
Inteko y' abanyanka mbi irahaba
Imanzi zambika inka ya Mugani
Semibungo izitaha imbere
Zikabamo ihindira mu gicu
Zombi n' imvura izira urubura
Urubuga kandi irarwirahira
Kigeri yumva ibikuba byazo
Amenye ko ari iy' Inyakibungo
Ndinduhagwe ya Ruburamanywa
Abanza kwesa inkoni mu nzira
Ati "emwe Izogeye ubwo zitaha
Mujye kundebera iya Rugina
Umwisi yagize intwari y' ingoga
Ni yo imenera urugamba rw' intore
Murore ko ari yo nkuba zigenza
Zitungutse umucyo uratumura
Bagumya kwaka zica imibungo
Bararirimba zinyura imbere ye
Impundu ziragumya zirasabira
Hataha Mutara inka ya Musoni
Igitunguka n' iya Terera
Iraba ryazo ritangaje
Inyange itangaza ku musozi
Ndebye Rwabugiri aho atetse
Nsanga abami bateranye
Inyamibwa mbonye itagira intarizi
Sinayitindanira impakanizi
Izina ry' inkumburwa ishengerana
Izibamo ari Insezeraminyago
Yakebwe imanzi batijana
Inganzo y' umuhanga iyimeramo
Inkindi yera iyitonamo ingeyo
Izina ry' inkumburwa iraribanza
Imana irayihanagura iranoga
Amaribori arengura ibitugu
Inkesha iziminura mu ruhanga
Ingondo ziyinyura imbavu zombi
Ingingo izirusha inka zo ku butaka
Imfura ya Rwogera basa umubiri
Rwamanywa ntiyajorwa na hato
Iremera iba inyamibwa yonyine
Mu Bihogo ntibasigana
Nanjye ugenda mu yandi mashyo
Ngaha nabona inka isa n' umwami
Ubyirutse azi gukomoza inkiko
Agaruka yishongora mu nka
Narababwiye ko avungurana
Atagira igihe yasibye na rimwe
Injunga ahorana abanguranye ingoga
Yayizimbishije amahanga
Umwana asigaye yegura inkoni
Aturuka i Nduga ya Rukambura
Atagira n' icumu ayigeretseho
Agaheza impinga ya Kiburungu
Atarikanga icyamugarura
N' ubu unyuze mu kirari cy' inkuba
Yasize yanitsemo imitumbi
N' ubu haracyacurana inkaba
Inkona zaharemye ikiraro
Ishyamba abatasi batinyaga
Ni ryo abakaraza baramvuramo
Muhanike urwamu rw' ingabo nziza
Haje Manzi isa na Rwogera
Nimurorere Mugabo w' ingoga
Asumba abandi mu muronko we
Nimuririmbe Impashyamahanga
Agarutse nk' ubwo ku cy' i Bumpaka
Nimwongere inka z' ingororano
Agarutse kwivugira Karinga
Nimushyire ibihubi ku nama
Izindi ngabe zavuye Ngeri
Ziravutwa n' ingoma y' uruyumbu
Nimuragire inka za Nyirigira
Zijye zikura ishavu ku mutima
Urwuri ruhise inyuma y' Akanyaru
Zirimo Rudasiganywa imbago
Igiti yasanze yagiciyeho
Nimumusanganize imirishyo ye
Ashoreye ingunda itaraboneka
Nimugumye mutereze impundu
Yaje Rwibasirantambara
Muranategeke abimura amashyo
Yaje arangamiye ize nyambo
Nimujye mu nzovu z' i Murambi
Mwambike amariza y' Umuhozi
Si ugukabya nzisanganye urubu
Kabona bose n' abanyabihogo
Uragiye wese arasesuye
Inyambo zisimbuye Indamutsa
Amaze kuzambika Rutarindwa
Nimutegure ingoro ye ijabiro
Nyirazo ateke yirebere
Umutwe w' Izogeye ni yo ukiza
Nsize biranda ku y' imbuzi
N' iy' imbibi zaseseyeho
Ni isata na shebuja w' Impeta
N' inyamibwa ihora ihabwa impundu
Uzirora ntazikuraho ingohe
Ya makamba afatanye n' ijuru
Muri mu kubona zitunguka
Aho zibaturaho inkubiri
Umwisi yigire aha
Aturutse mu micukire yazo
Mutore urugori rw' iz' iruguru
Umwami ukubita inkiko nk' inkuba
Yakumbuye Insezeraminyago.
Inkuba zihindura abanyabihogo
Rwa Mirindi ya Simugomwa
Imana yaremye inyamibwa y' Impeta
Ntibeho urugingo uyihinyura
Yamara kuyigira intayoberana
Ikayambikira ku mugaragaro
Ikayiha umuheha w' imboneranye
Ikarangurura ubwiza barora
Ndagiye inkumburwa idashyikirwa
Bahora biganya abo mu z' Ijari
Yanogeye rubanda ku mubiri
N' abatayigira baranyuzwe
Ntibakirwanira kuyihogoza
Mu kuyiharuza Imbonezamihigo
Umwami yayizaniye imbabazi
Akaba agishutse mu Irasaniro
Amaze kugwiza imyato y' ingabe
Ingoma zisuma agituruka i Nduga
Indamutsa ishoreye ikiriri cy' inka
Impundu zivuga mu cy' Imana
Zivuga mu Rubumba rw' inyambo
Zivuga Masaka ya Mibirizi
Ziba igisagara ku Muremure
Zivuga mu Ruhango rw' ibwami
Zivuga Inyarurama rwa Nyanza
Zivuga Inyarubuye rwa Mwendo
Ziba urwoga ziza Urugarama
Barazumva ab' i Nyarugenge
Zishyira kera ntizasigaho
Barazumva mu Nyarufunzo
Izo ari izisanga umugaba mwiza
Ziranamiza kwa Rwogera
Zisanganira Shema ry' abagabo
Anyura mu Bwanacyambwe zivuga
Umwami wacu ageze mu Bwiza
Impundu zongera kuhavugira
Arambagira impinga ya Runyinya
Zivuga ku mutwe wa Janjagiro
Zivuga urwunge kuri Cyimbazi
Atashye i Mwurire w' Izogeye
Imana zeze batumira Impeta
Rutarindwa atinduka imuhira
Umwami ugaruje inkiko umuheto
Atota abungeri b' Akaganda
Ari we mpuruza itaha i Kavumu
Ngo amashyo yose ateranire aho
Isi yivugiza haje nyirazo
Zibyumvise ntizatuza
Muzi inkubiri zitwara
Zitanguranwa iminega y' imbibi
Zibuza umwungeri kugurura
Zirusha izo mu gicu gutinduka
Izogeye zipfa aho zirwatiye
Basigaye begura inkike
Baziranda ku y' imbuzi
N' iy' imbibi zaseseyeho
N' isata na shebuja w' Impeta
Rutamiriye mu ihaguruka
Barawuranda umutwe w' inyamibwa
Zose ntukuraho ingohe.
N' amakombe afatanye n' ijuru
Urwamu ruvugira ku murindi
Inyambo baziraraza imiheha
Inteko y' abanyanka mbi irahaba
Imanzi zambika inka ya Mugani
Semibungo izitaha imbere
Zikabamo ihindira mu gicu
Zombi n' imvura izira urubura
Urubuga kandi irarwirahira
Kigeri yumva ibikuba byazo
Amenye ko ari iy' Inyakibungo
Ndinduhagwe ya Ruburamanywa
Abanza kwesa inkoni mu nzira
Ati "emwe Izogeye ubwo zitaha
Mujye kundebera iya Rugina
Umwisi yagize intwari y' ingoga
Ni yo imenera urugamba rw' intore
Murore ko ari yo nkuba zigenza
Zitungutse umucyo uratumura
Bagumya kwaka zica imibungo
Bararirimba zinyura imbere ye
Impundu ziragumya zirasabira
Hataha Mutara inka ya Musoni
Igitunguka n' iya Terera
Iraba ryazo ritangaje
Inyange itangaza ku musozi
Ndebye Rwabugiri aho atetse
Nsanga abami bateranye
Inyamibwa mbonye itagira intarizi
Sinayitindanira impakanizi
Izina ry' inkumburwa ishengerana
Izibamo ari Insezeraminyago
Yakebwe imanzi batijana
Inganzo y' umuhanga iyimeramo
Inkindi yera iyitonamo ingeyo
Izina ry' inkumburwa iraribanza
Imana irayihanagura iranoga
Amaribori arengura ibitugu
Inkesha iziminura mu ruhanga
Ingondo ziyinyura imbavu zombi
Ingingo izirusha inka zo ku butaka
Imfura ya Rwogera basa umubiri
Rwamanywa ntiyajorwa na hato
Iremera iba inyamibwa yonyine
Mu Bihogo ntibasigana
Nanjye ugenda mu yandi mashyo
Ngaha nabona inka isa n' umwami
Ubyirutse azi gukomoza inkiko
Agaruka yishongora mu nka
Narababwiye ko avungurana
Atagira igihe yasibye na rimwe
Injunga ahorana abanguranye ingoga
Yayizimbishije amahanga
Umwana asigaye yegura inkoni
Aturuka i Nduga ya Rukambura
Atagira n' icumu ayigeretseho
Agaheza impinga ya Kiburungu
Atarikanga icyamugarura
N' ubu unyuze mu kirari cy' inkuba
Yasize yanitsemo imitumbi
N' ubu haracyacurana inkaba
Inkona zaharemye ikiraro
Ishyamba abatasi batinyaga
Ni ryo abakaraza baramvuramo
Muhanike urwamu rw' ingabo nziza
Haje Manzi isa na Rwogera
Nimurorere Mugabo w' ingoga
Asumba abandi mu muronko we
Nimuririmbe Impashyamahanga
Agarutse nk' ubwo ku cy' i Bumpaka
Nimwongere inka z' ingororano
Agarutse kwivugira Karinga
Nimushyire ibihubi ku nama
Izindi ngabe zavuye Ngeri
Ziravutwa n' ingoma y' uruyumbu
Nimuragire inka za Nyirigira
Zijye zikura ishavu ku mutima
Urwuri ruhise inyuma y' Akanyaru
Zirimo Rudasiganywa imbago
Igiti yasanze yagiciyeho
Nimumusanganize imirishyo ye
Ashoreye ingunda itaraboneka
Nimugumye mutereze impundu
Yaje Rwibasirantambara
Muranategeke abimura amashyo
Yaje arangamiye ize nyambo
Nimujye mu nzovu z' i Murambi
Mwambike amariza y' Umuhozi
Si ugukabya nzisanganye urubu
Kabona bose n' abanyabihogo
Uragiye wese arasesuye
Inyambo zisimbuye Indamutsa
Amaze kuzambika Rutarindwa
Nimutegure ingoro ye ijabiro
Nyirazo ateke yirebere
Umutwe w' Izogeye ni yo ukiza
Nsize biranda ku y' imbuzi
N' iy' imbibi zaseseyeho
Ni isata na shebuja w' Impeta
N' inyamibwa ihora ihabwa impundu
Uzirora ntazikuraho ingohe
Ya makamba afatanye n' ijuru
Muri mu kubona zitunguka
Aho zibaturaho inkubiri
Umwisi yigire aha
Aturutse mu micukire yazo
Mutore urugori rw' iz' iruguru
Umwami ukubita inkiko nk' inkuba
Yakumbuye Insezeraminyago.
Inka ya Musoni ( II )
Mugabo wesa ingogo mu igugu
Wa Rugenerambuga rwa Ngoboka
Inkuba yabyawe n' inkaburano
Izira kubangira amarere
Igasa na Rwabugiri n' inkesha
N' ingendo ashinguranye ingoga
N' ingingo Imana yamugoroye
N' ingoma zizihiye iyo ngoro
N' impembe z' umuronko w' imbibi
Na mpiri yaje ashoreye imfizi
N' impunga itikanga impuruza
N' amariza y' Impangazamihigo
N' umutware washinzwe inkiko.
N' ishimwe ry' abanyarugerero
N' iraba n' ikamba ryera
N' amakuza atendeye ku nti
N' ingondo asesuyeho ingeyo
N' impundu zavanze n' ingoma
N' ibigwi asangiye na Ntayozisa
N' irembo ritaha inyamibwa
N' amakombe asanze i Buganza
N' amarere avanze n' ubukana
N' amagana akomoje Mwezi
N' iyindi ngabe yiyungukiye
No kuba umwami bimwizihiye
Akazira kumva undi waryitwa
Agira ngo igihugu cyitwe icy' umwe
Ikigeni yenze ingoma abikwiye
Iramugaragaje Imana irema inka
Uburyo abasumbya ijuru nk' ijuru
Ntiwahakana ko yaremwe n' enye
Zamuteraniye ku mubiri
Zamuraraniye umugambi
Aje no kuzuzurira na neza
Ntiyazigorera mu iremero
Izigisha kurema abami
I Rwanda twese twita Rugira
Ni yo yabanje gushyiraho iminwe
Iyindi Mana yaremye Indamutsa
Ibonye urwo rugero
Ntizatanya zinyuze inzira imwe
Iyindi Mana yaremye inyamibwa
Imwambika imitako ku mubiri
Imaze kumwanamizaho urubera
Ibona ayibera Rutayoberana
Ihita mu bana b' Inyarubuga
Aba ari we iha umuturano w' ingabe
Aragumya yurirwa n' ishengero
N' ingoma yambitswe n' ubwema
Imuha umutagara w' inyamivugo
Impundu ziba inyange i Rwamiko
Imana zimugize Rwabugiri
Atereka imfizi kwa Rwogera
Abarirwa ishyamba ko ririmo ishya
Umwami ntiyakerereza ingabo
Ingangurarugo azigenda imbere
Umwiru avugije Rukambura
Yibuka umurimo w' Umwendeye
Akeza ingango yarayemo isa
Abamburwa n' umurishyo w' ibihubi
Yumva Ibihogo birangira
Umwami amaze kwerekwa inyambo
Impundu azigabana Gishari
Isake ntiyarushya ayumviriza
Akaba yaraje inkuge mu cyambu
Impundu ziba inyange i Buganza
Zirinda zishyira i Rwamagana
Ziba urwanaga i Buganza
Zivuga ku Muringa wa Rubona
Zivuga ku murenge wa Gorora
Zivuga ku Murambi wa Gikoma
Zivuga mu ibuga rya Kivuba
Zivuga i Humure ry' iheru
Ziba urwanaga mu Rutagara
Barazumva abari ku Kibenga
Zirahanika kwa Rutarindwa
Zivuga ku mutwe wa Remera
I Gatsibo barazimusanganiza
Umwami uberwa n' amaribori
Akaba yakumbuye urugerero
Bashumishe Urukerereza
Arambagire agana ingabo Runyinya
Zaganije n' i Rubambantare
Asanga azirimo Rwamurenzi
Ageretse inkoni itagwabira amashyo
Agaruye ingunda utarushya kubara
Ahinduye Ingaju ku muheto
Acaniye ziminuye i Mushongi
Ateranyije imitwe y' ibikumba
Arunduye ibiraro i Mubari
Asaguye amagana ku bihumbi
Arahira amabuga yejereje inka
Afukuye Gahurura yabaye iye
Nta wamusiganya umurambi
Aba yashotse agakuba amariba
Umwami utihunza mu mihigo
Ni bwo asanze amapfizi aroha
Izuba rizima akerekana inka
Amurika n' abakebesha inama
Baramenyera baba aho ategetse
Umwami wimye ibinyurabose
Uzira kurembera umwimirizi
Ahari data ava inda imwe n' inkuba
Inkiko zose ni we zirahira
Nta muhinza ataranihura
None kandi yahamije imbuga
Si ugukabiriza k' umuhanga
Inyamibwa aratira Abanyamahame
Ibyirutse ari Insezeraminyago
Wa Rugenerambuga rwa Ngoboka
Inkuba yabyawe n' inkaburano
Izira kubangira amarere
Igasa na Rwabugiri n' inkesha
N' ingendo ashinguranye ingoga
N' ingingo Imana yamugoroye
N' ingoma zizihiye iyo ngoro
N' impembe z' umuronko w' imbibi
Na mpiri yaje ashoreye imfizi
N' impunga itikanga impuruza
N' amariza y' Impangazamihigo
N' umutware washinzwe inkiko.
N' ishimwe ry' abanyarugerero
N' iraba n' ikamba ryera
N' amakuza atendeye ku nti
N' ingondo asesuyeho ingeyo
N' impundu zavanze n' ingoma
N' ibigwi asangiye na Ntayozisa
N' irembo ritaha inyamibwa
N' amakombe asanze i Buganza
N' amarere avanze n' ubukana
N' amagana akomoje Mwezi
N' iyindi ngabe yiyungukiye
No kuba umwami bimwizihiye
Akazira kumva undi waryitwa
Agira ngo igihugu cyitwe icy' umwe
Ikigeni yenze ingoma abikwiye
Iramugaragaje Imana irema inka
Uburyo abasumbya ijuru nk' ijuru
Ntiwahakana ko yaremwe n' enye
Zamuteraniye ku mubiri
Zamuraraniye umugambi
Aje no kuzuzurira na neza
Ntiyazigorera mu iremero
Izigisha kurema abami
I Rwanda twese twita Rugira
Ni yo yabanje gushyiraho iminwe
Iyindi Mana yaremye Indamutsa
Ibonye urwo rugero
Ntizatanya zinyuze inzira imwe
Iyindi Mana yaremye inyamibwa
Imwambika imitako ku mubiri
Imaze kumwanamizaho urubera
Ibona ayibera Rutayoberana
Ihita mu bana b' Inyarubuga
Aba ari we iha umuturano w' ingabe
Aragumya yurirwa n' ishengero
N' ingoma yambitswe n' ubwema
Imuha umutagara w' inyamivugo
Impundu ziba inyange i Rwamiko
Imana zimugize Rwabugiri
Atereka imfizi kwa Rwogera
Abarirwa ishyamba ko ririmo ishya
Umwami ntiyakerereza ingabo
Ingangurarugo azigenda imbere
Umwiru avugije Rukambura
Yibuka umurimo w' Umwendeye
Akeza ingango yarayemo isa
Abamburwa n' umurishyo w' ibihubi
Yumva Ibihogo birangira
Umwami amaze kwerekwa inyambo
Impundu azigabana Gishari
Isake ntiyarushya ayumviriza
Akaba yaraje inkuge mu cyambu
Impundu ziba inyange i Buganza
Zirinda zishyira i Rwamagana
Ziba urwanaga i Buganza
Zivuga ku Muringa wa Rubona
Zivuga ku murenge wa Gorora
Zivuga ku Murambi wa Gikoma
Zivuga mu ibuga rya Kivuba
Zivuga i Humure ry' iheru
Ziba urwanaga mu Rutagara
Barazumva abari ku Kibenga
Zirahanika kwa Rutarindwa
Zivuga ku mutwe wa Remera
I Gatsibo barazimusanganiza
Umwami uberwa n' amaribori
Akaba yakumbuye urugerero
Bashumishe Urukerereza
Arambagire agana ingabo Runyinya
Zaganije n' i Rubambantare
Asanga azirimo Rwamurenzi
Ageretse inkoni itagwabira amashyo
Agaruye ingunda utarushya kubara
Ahinduye Ingaju ku muheto
Acaniye ziminuye i Mushongi
Ateranyije imitwe y' ibikumba
Arunduye ibiraro i Mubari
Asaguye amagana ku bihumbi
Arahira amabuga yejereje inka
Afukuye Gahurura yabaye iye
Nta wamusiganya umurambi
Aba yashotse agakuba amariba
Umwami utihunza mu mihigo
Ni bwo asanze amapfizi aroha
Izuba rizima akerekana inka
Amurika n' abakebesha inama
Baramenyera baba aho ategetse
Umwami wimye ibinyurabose
Uzira kurembera umwimirizi
Ahari data ava inda imwe n' inkuba
Inkiko zose ni we zirahira
Nta muhinza ataranihura
None kandi yahamije imbuga
Si ugukabiriza k' umuhanga
Inyamibwa aratira Abanyamahame
Ibyirutse ari Insezeraminyago
Inka ya Kanyamashokoro ( II )
Ni yo rukataza ijya mu bavumbu,
Rutayabumbira kuyagarura,
Rutaguranura mu ntoki,
Ruteturura kugira isumbe,
Rurema inkera y' ijoro ryose,
Rutara iminwe nyir' inka yaje,
Rubuza kwifata impungenge
Imfura ziteraniye ikambere;
Rubabaza rubanza iy' inturire,
Rubangura inti zo mu bitembo,
Rushyira ikintu mu kindi !
Rwamurenzi nzi ko agira ihinyu,
Azabishima yashyingiye !
Igituma byose bibyara inzoga,
Ni ibisabo bihorana isuku !
N' uwakwaduka ari rucunzi
Ntiyarinda guturukira
Umuntu utunze Incumarusika !
Rutayabumbira kuyagarura,
Rutaguranura mu ntoki,
Ruteturura kugira isumbe,
Rurema inkera y' ijoro ryose,
Rutara iminwe nyir' inka yaje,
Rubuza kwifata impungenge
Imfura ziteraniye ikambere;
Rubabaza rubanza iy' inturire,
Rubangura inti zo mu bitembo,
Rushyira ikintu mu kindi !
Rwamurenzi nzi ko agira ihinyu,
Azabishima yashyingiye !
Igituma byose bibyara inzoga,
Ni ibisabo bihorana isuku !
N' uwakwaduka ari rucunzi
Ntiyarinda guturukira
Umuntu utunze Incumarusika !
Inka ya Kanyamashokoro ( I )
Mugabo ubwiriza inkuku umutima
Wa Rwisumbukuruzanyambo,
Inyamibwa mu nzu ya Rutajorwa,
Itarangaza intango y' ivure,
Ntibe mu nka ziheza hanze.
Ndavuga iyiriza ku ruhimbi,
Ikaba urusizi ruzira inshushyu !
Murerabana wa Rwambarangwe,
Izi no gutetura, si nkamirande :
Igira ibibindi bikaba amagana,
Ntubikeke ko ari iby' imwe !
Icya rushengura kirashikamye !
Hariho n' icy' imikondo utaterura,
Nyirabyo ntarushya ngo arasegenya !
Ukomye umutemeri ugashyiraho ingohe,
Ukamenya Ikunge ziri ku buriri !
Hari n' icyirirwa ku nteko,
Umugabo akunda gukorakoraho,
Intonganya zikaba nke ku mutima,
Hari n' icyitwa Semaryoha,
Ari cyo kivura ibishyimbo itara,
Hakaba n' icyogeye cy' imbonera,
Kibuza inkori gusharira !
Igira n' icyo umutindi yifuza,
Ngo ni cyo cyamurengereza icyi,
Igira n' icyarahiye kwicara ubusa,
N' ubu kironsa undi munoga !
Hariho n' icyo barindira umucanyi kwatsa,
Ngo kidashongera ku kagege.
Igira n' icyinigiri cy' ibitugu,
Gicambwa ngo gutegura inzu !
N' icyo bakubitiye ibimuri by' impu,
N' icyo bakotorera indushyi zabo.
Hari n' ikindi impagamabondo,
Bacumiraho imburuburu,
Ukamenya ari agaheto babanze !
Igira n' ubundi buryo mutazi,
Butereka intebe imbere y' uwaka !
Wa Rwisumbukuruzanyambo,
Inyamibwa mu nzu ya Rutajorwa,
Itarangaza intango y' ivure,
Ntibe mu nka ziheza hanze.
Ndavuga iyiriza ku ruhimbi,
Ikaba urusizi ruzira inshushyu !
Murerabana wa Rwambarangwe,
Izi no gutetura, si nkamirande :
Igira ibibindi bikaba amagana,
Ntubikeke ko ari iby' imwe !
Icya rushengura kirashikamye !
Hariho n' icy' imikondo utaterura,
Nyirabyo ntarushya ngo arasegenya !
Ukomye umutemeri ugashyiraho ingohe,
Ukamenya Ikunge ziri ku buriri !
Hari n' icyirirwa ku nteko,
Umugabo akunda gukorakoraho,
Intonganya zikaba nke ku mutima,
Hari n' icyitwa Semaryoha,
Ari cyo kivura ibishyimbo itara,
Hakaba n' icyogeye cy' imbonera,
Kibuza inkori gusharira !
Igira n' icyo umutindi yifuza,
Ngo ni cyo cyamurengereza icyi,
Igira n' icyarahiye kwicara ubusa,
N' ubu kironsa undi munoga !
Hariho n' icyo barindira umucanyi kwatsa,
Ngo kidashongera ku kagege.
Igira n' icyinigiri cy' ibitugu,
Gicambwa ngo gutegura inzu !
N' icyo bakubitiye ibimuri by' impu,
N' icyo bakotorera indushyi zabo.
Hari n' ikindi impagamabondo,
Bacumiraho imburuburu,
Ukamenya ari agaheto babanze !
Igira n' ubundi buryo mutazi,
Butereka intebe imbere y' uwaka !
Inka y' Inyanja
Ruti basingiza kudatinya
Intwari ziheta iminega y' indekwe
Rwa ndirima ya Rukemampunzi
Ingeri ibanza ku mpuruza
Ibanguye rukikampiri
Icumu ryesa impingane;
Yarikuye mu y' i Mpushi
Barikebye impundaza
Rigahorana impambara.
Reka mpabuka iritoneshe:
Iyo irikuye mu gitugu
Ntiritera hasi
Ihora iryuhira umutuku
Inka itemba ku rubango
Ni irya Rubuzakuniha
Rigakatirana imberera
Ikarikunda mu mbaraga
Rijya kwanika imirambo;
Ryabimbuye isahaha
Zigisobanura indekwe;
Yarimenyereje amaraso
Ntirimenya gusiba inzigo;
Ikaritwara izira ubwoba :
Yaritunguje abarasi
Baririmbye inkuku isumba
Icyo gisigara bagiheramo
Urugo rwabo irarusakiza;
Usohotse kumena urukubo
Akaba Ndekezi barabonana :
Icumu ry' indemarugamba
Iryuhira rihaze indekwe
Rimuheramo n' umuhunda :
Arariheka mu mugongo.
Abura uwamuhumuriza,
Abura uhamagara i Kabare;
Mwene Karuranga
Abona ababo b' i Gacuba
Ati "muramenye gucabuka
Mudashirira ku macumu
Ngiye guca iy' Irango
Njye kubaza Munyuzangabo
Abaragiye inkuku iyo bajya !
Inkuba nsize mu z' i Murambi
Ntimenya gusongerwa
Ni iy' Imesarubango :
Ubwo izisumbya inkubiri
Nirengagije inkoni
Ngo ejo Nkubito itampotora;
None uw' Impayamaguru
Ambwiye uwo ifashe mpiri
Mu mpinga ya Ntunga
Ntinya guca iy' i Ndera
Ngo Ingeri y' Indengamimaro
Itangarika mu nduru !"
Ntizi kwica indagano
Iberwa no gucura inkumbi
Inkuba zose ikazitegeka;
Ntimenya gusiga inkomeri
Ibana ishya ku nkiko
Na yo yitwa Inkebabugingo.
Intwari ziheta iminega y' indekwe
Rwa ndirima ya Rukemampunzi
Ingeri ibanza ku mpuruza
Ibanguye rukikampiri
Icumu ryesa impingane;
Yarikuye mu y' i Mpushi
Barikebye impundaza
Rigahorana impambara.
Reka mpabuka iritoneshe:
Iyo irikuye mu gitugu
Ntiritera hasi
Ihora iryuhira umutuku
Inka itemba ku rubango
Ni irya Rubuzakuniha
Rigakatirana imberera
Ikarikunda mu mbaraga
Rijya kwanika imirambo;
Ryabimbuye isahaha
Zigisobanura indekwe;
Yarimenyereje amaraso
Ntirimenya gusiba inzigo;
Ikaritwara izira ubwoba :
Yaritunguje abarasi
Baririmbye inkuku isumba
Icyo gisigara bagiheramo
Urugo rwabo irarusakiza;
Usohotse kumena urukubo
Akaba Ndekezi barabonana :
Icumu ry' indemarugamba
Iryuhira rihaze indekwe
Rimuheramo n' umuhunda :
Arariheka mu mugongo.
Abura uwamuhumuriza,
Abura uhamagara i Kabare;
Mwene Karuranga
Abona ababo b' i Gacuba
Ati "muramenye gucabuka
Mudashirira ku macumu
Ngiye guca iy' Irango
Njye kubaza Munyuzangabo
Abaragiye inkuku iyo bajya !
Inkuba nsize mu z' i Murambi
Ntimenya gusongerwa
Ni iy' Imesarubango :
Ubwo izisumbya inkubiri
Nirengagije inkoni
Ngo ejo Nkubito itampotora;
None uw' Impayamaguru
Ambwiye uwo ifashe mpiri
Mu mpinga ya Ntunga
Ntinya guca iy' i Ndera
Ngo Ingeri y' Indengamimaro
Itangarika mu nduru !"
Ntizi kwica indagano
Iberwa no gucura inkumbi
Inkuba zose ikazitegeka;
Ntimenya gusiga inkomeri
Ibana ishya ku nkiko
Na yo yitwa Inkebabugingo.
Ingoro y' Umwogabyano ( VIII )
Rwogesha ku y' imbibi
Rushita ku y' imberera
Rukaraga ku mpitira
Rukaranga ku mpini
Rwogesha ku mbuga
Rwanika ku ntagara
Rwesa aho ku nkiko
Rukubira imigereka
Rukomerabigembe
Rukenyerera kuratwa
Rutareshya n' Itiro
Rugo rwogeyemo Ingeri
Rugomwa zibaza imihigo
Rugina rw' ingabo nziza
Rukabura imigereka
Rutebezabigembe
Rukanirabigarama
Rugina zita Rubabaza
Ruribagizwa rw' inyange
Rubuzaguhumeka
Ruti rwonona isuri
Inyamibwa baririkije hose
Ngo emwe aho kugwa imusozi
Ngo bapfe nta kibariro
Ahubwo bazegamira ingeri
Imbizi bacurangiramo
Ingoro y' Umwogabyano !
Rushita ku y' imberera
Rukaraga ku mpitira
Rukaranga ku mpini
Rwogesha ku mbuga
Rwanika ku ntagara
Rwesa aho ku nkiko
Rukubira imigereka
Rukomerabigembe
Rukenyerera kuratwa
Rutareshya n' Itiro
Rugo rwogeyemo Ingeri
Rugomwa zibaza imihigo
Rugina rw' ingabo nziza
Rukabura imigereka
Rutebezabigembe
Rukanirabigarama
Rugina zita Rubabaza
Ruribagizwa rw' inyange
Rubuzaguhumeka
Ruti rwonona isuri
Inyamibwa baririkije hose
Ngo emwe aho kugwa imusozi
Ngo bapfe nta kibariro
Ahubwo bazegamira ingeri
Imbizi bacurangiramo
Ingoro y' Umwogabyano !
Ingoro y' Umwogabyano ( VII )
Rwiyamwa ziga ingaga
N' umugambi w' ihangu
Rwa ngoboka ya rugina
Ingeri ibanza mu rubuga
Itwara rukikampiri
Icumu ryo mu ruti rw' indekwe
Rwavuye i Rusheshe
Rwiharaze isharankima.
Rwabaye igishami
Rugasagamba mu ijuri
Uburyo rwagabye amashami
Aho ruri ni se w' ishyamba
Kandi reka irukunde
Rubamo icumu ryiza
Yarigize umutabazi
Intambara ntiruyita si
Kurya iruhoza mu rugina
Imbuga yarwo iratukura
Ntirukunda gutaha
Rutagwije imitumbi
Yarukubitiye umucuzi
Wakwemerana na rwo
Ngo arukatire icyuma
Rwabimbuye imihigo.
Impuruza ikineshereza
Rwamuje mu nziza
Ari ukwiharira inzigo
Abenshi baragiye Itiro
Rubajyanaho impamba
Aho rugeze ku mpama
Rucinyaho impayamaguru
Y' umushumba wa Mporera
Za mpaka zirakuka
Yaruteye amaramu
Muri bene Murenzi
Rubahina umurumango
Igomba kurwunamura
Yanga ko rwaturika.
Yarukinduje umugabo
Uturuka mu Ruhitambazi
Acyikanga igitutu
Imbuga yaryo iratebera
Abura ubuhamagara abe
Abura umurasira na rimwe
Rwa ruti rumuhirika aho
Ingeri zigicura inkumbi
Yarujyanye mu mbuga
Kurumanza amacibiri
Inkubirane iba iya kabiri
Mu kurembera umuroha
Yabakuye imirambi
N' iyo ibagiriye isoni
Birirwa bayisenga
Ibuhirira nimunsi
Ari ko bahangaza.
Ni uko inkuba zitegeka
Abandi baragira inka mbi
Ingeri zirasuzugura
Ntibazabona izirimo
Ingoro y' Umwogabyano !
N' umugambi w' ihangu
Rwa ngoboka ya rugina
Ingeri ibanza mu rubuga
Itwara rukikampiri
Icumu ryo mu ruti rw' indekwe
Rwavuye i Rusheshe
Rwiharaze isharankima.
Rwabaye igishami
Rugasagamba mu ijuri
Uburyo rwagabye amashami
Aho ruri ni se w' ishyamba
Kandi reka irukunde
Rubamo icumu ryiza
Yarigize umutabazi
Intambara ntiruyita si
Kurya iruhoza mu rugina
Imbuga yarwo iratukura
Ntirukunda gutaha
Rutagwije imitumbi
Yarukubitiye umucuzi
Wakwemerana na rwo
Ngo arukatire icyuma
Rwabimbuye imihigo.
Impuruza ikineshereza
Rwamuje mu nziza
Ari ukwiharira inzigo
Abenshi baragiye Itiro
Rubajyanaho impamba
Aho rugeze ku mpama
Rucinyaho impayamaguru
Y' umushumba wa Mporera
Za mpaka zirakuka
Yaruteye amaramu
Muri bene Murenzi
Rubahina umurumango
Igomba kurwunamura
Yanga ko rwaturika.
Yarukinduje umugabo
Uturuka mu Ruhitambazi
Acyikanga igitutu
Imbuga yaryo iratebera
Abura ubuhamagara abe
Abura umurasira na rimwe
Rwa ruti rumuhirika aho
Ingeri zigicura inkumbi
Yarujyanye mu mbuga
Kurumanza amacibiri
Inkubirane iba iya kabiri
Mu kurembera umuroha
Yabakuye imirambi
N' iyo ibagiriye isoni
Birirwa bayisenga
Ibuhirira nimunsi
Ari ko bahangaza.
Ni uko inkuba zitegeka
Abandi baragira inka mbi
Ingeri zirasuzugura
Ntibazabona izirimo
Ingoro y' Umwogabyano !
Ingoro y' Umwogabyano ( VI )
Ruti rutikanga impunzi
Amacumu y' impangare
Yakajije bene Mparara
Bayatyazamo ubugi
Utinya gukozamo intoki.
Bamaze kuyarundura
Bayaha Insengamihigo
Ngo iyatoranye intwari
Ahingutse mu nziza
Imbibi zirayiharira
Ni Ingeri z' i Mutakara
Zizi no kuyatera
Umutima urazikindura
Zimara kuyashyikira
Ishema rikazisaguka.
N' umuririmbyi uzihanika
Ntagomba kubuza
Apfa imutungukiyeho
Kurya ziteye imbabazi
Nta gihe wasanga
Zicyicaye imusozi
Intamati yazitoreye
Intumwa ihangara amanywa
Izimura mu biraro
Ni izihwanije isuku
Zizanye inkubiri
Umwungeri abura iyo asesa
Zanyuriye Rubanda
Ku Munini wa Gishali
Nyirigira ahuye na zo
Hambara iz' i Murambi
Abaje bashengereye
Imfizi y' Inyarubuga
Barangiwe Umwami
Ko yajyanye n' Intamati
I Mwurire mu nyambo
Zaciye mu Mubuga
Abaririmbyi bazirimo.
Rwabugiri akirasuka
Ndimbira zirataha
Zaheje ab' i Nawe
Zibaheza mu kigarama
Ngo urebye nyernazi
Aturutse muri Niboye
Aba ahagiriye igicumuro.
Zaciwe urubanza
Na Rubanda rw' i Munyaga
Bavuga ko uruhehemure
Ari umutwe w' Umuhozi
Zabumbuje impinga
Ya Rutonde irazimira
Ubwo zisanze u Buganza
Bakazongera undi murwa
Zamurikanywe n' ishya
Ryavanze n' impundu
Zitumiriwe i Nyamagana
Umwami utabangira
Bamubimburira Ingeri
Ati "erega zo ni ibihame
Ni ubushyo bwihariye
Ziruta n' ibindi bihe
Nimushinge rubonane !"
Imbonera zitungutse
Baziteza urugamba
Inzobe yazo iratamura
Abajya i Mbuye barataha
Mwene Mutwarangabo
Urwamo ararutereza
Inkingi y' Abashakamba
Amaze kwambara imiheha
Yaka umutana w' inkoni
Ajyana n' imbizi mu rugo
Agiye kuzesereza
Aho azisanze ikambere
Zaraririye ingoro
Zigeza ko ingoma iramutsa
Zogeye ari imanzi
Ni ko Imana yaziremye
Jye wahagaze mu mbizi
Nkumva imigabo izibamo
Ugira inshuti ye mu Bihogo
Yenda arayiburire
N' ejo itagwa mu maboko.
Ingeri ni amakombe
Mu gukubita zirakabya,
Zikorera intambara
Inkoni ikirirwa isabira
Nta mpunzi izinyuramo
Kurya zabyirukiyemo
Ingoro y' Umwogabyano.
Amacumu y' impangare
Yakajije bene Mparara
Bayatyazamo ubugi
Utinya gukozamo intoki.
Bamaze kuyarundura
Bayaha Insengamihigo
Ngo iyatoranye intwari
Ahingutse mu nziza
Imbibi zirayiharira
Ni Ingeri z' i Mutakara
Zizi no kuyatera
Umutima urazikindura
Zimara kuyashyikira
Ishema rikazisaguka.
N' umuririmbyi uzihanika
Ntagomba kubuza
Apfa imutungukiyeho
Kurya ziteye imbabazi
Nta gihe wasanga
Zicyicaye imusozi
Intamati yazitoreye
Intumwa ihangara amanywa
Izimura mu biraro
Ni izihwanije isuku
Zizanye inkubiri
Umwungeri abura iyo asesa
Zanyuriye Rubanda
Ku Munini wa Gishali
Nyirigira ahuye na zo
Hambara iz' i Murambi
Abaje bashengereye
Imfizi y' Inyarubuga
Barangiwe Umwami
Ko yajyanye n' Intamati
I Mwurire mu nyambo
Zaciye mu Mubuga
Abaririmbyi bazirimo.
Rwabugiri akirasuka
Ndimbira zirataha
Zaheje ab' i Nawe
Zibaheza mu kigarama
Ngo urebye nyernazi
Aturutse muri Niboye
Aba ahagiriye igicumuro.
Zaciwe urubanza
Na Rubanda rw' i Munyaga
Bavuga ko uruhehemure
Ari umutwe w' Umuhozi
Zabumbuje impinga
Ya Rutonde irazimira
Ubwo zisanze u Buganza
Bakazongera undi murwa
Zamurikanywe n' ishya
Ryavanze n' impundu
Zitumiriwe i Nyamagana
Umwami utabangira
Bamubimburira Ingeri
Ati "erega zo ni ibihame
Ni ubushyo bwihariye
Ziruta n' ibindi bihe
Nimushinge rubonane !"
Imbonera zitungutse
Baziteza urugamba
Inzobe yazo iratamura
Abajya i Mbuye barataha
Mwene Mutwarangabo
Urwamo ararutereza
Inkingi y' Abashakamba
Amaze kwambara imiheha
Yaka umutana w' inkoni
Ajyana n' imbizi mu rugo
Agiye kuzesereza
Aho azisanze ikambere
Zaraririye ingoro
Zigeza ko ingoma iramutsa
Zogeye ari imanzi
Ni ko Imana yaziremye
Jye wahagaze mu mbizi
Nkumva imigabo izibamo
Ugira inshuti ye mu Bihogo
Yenda arayiburire
N' ejo itagwa mu maboko.
Ingeri ni amakombe
Mu gukubita zirakabya,
Zikorera intambara
Inkoni ikirirwa isabira
Nta mpunzi izinyuramo
Kurya zabyirukiyemo
Ingoro y' Umwogabyano.
Ingoro y' Umwogabyano ( IV )
Rwesa rukaza ay' imbibi
Intwari zivuna impuruza
Rwa Nkubito ya Mpabuka
Inyamibwa batijana
Itashye imbere y' amariza
N' imiheha yambariye
Kuruta amashyo y' Ibihogo
Yamara kujya mu rubuga
Inyange igatangaza
Amaso ukayatereza
Ari uguharamba isata
Mu mariza y' Umuhozi
Ukihagira amarebe
Atembamo amaribori,
Ukamarwa ishavu n' ingondo
Yakebwe mu rw' irungu,
Yagaranzura urwano,
Ikina hejuru y' inkoni,
Abadatunze Umuhozi,
Bagashaka kurigita,
Isi igasangwa ari ingume,
Bagakuka mu mihigo,
Banga ko zibahotora,
Bagakeza Ruganzu
Bacuranga mu Ngeri
Bagahanagura intore,
Za Rwimirankuku,
Ngo ibatunge mu Bihogo,
Na bo babe baruhutse
Inkoni z' inkuba bahoraho.
Nibashaka kumurika,
Izabo ngo zigaragare,
Ahubwo bazegamire
Ingoro y' Umwogabyano !
Intwari zivuna impuruza
Rwa Nkubito ya Mpabuka
Inyamibwa batijana
Itashye imbere y' amariza
N' imiheha yambariye
Kuruta amashyo y' Ibihogo
Yamara kujya mu rubuga
Inyange igatangaza
Amaso ukayatereza
Ari uguharamba isata
Mu mariza y' Umuhozi
Ukihagira amarebe
Atembamo amaribori,
Ukamarwa ishavu n' ingondo
Yakebwe mu rw' irungu,
Yagaranzura urwano,
Ikina hejuru y' inkoni,
Abadatunze Umuhozi,
Bagashaka kurigita,
Isi igasangwa ari ingume,
Bagakuka mu mihigo,
Banga ko zibahotora,
Bagakeza Ruganzu
Bacuranga mu Ngeri
Bagahanagura intore,
Za Rwimirankuku,
Ngo ibatunge mu Bihogo,
Na bo babe baruhutse
Inkoni z' inkuba bahoraho.
Nibashaka kumurika,
Izabo ngo zigaragare,
Ahubwo bazegamire
Ingoro y' Umwogabyano !
Ingoro y' Umwogabyano ( V )
Rugemanduru amacumu,
Umucuzi yahase imberera,
Ayanozaho impundazo,
Abonye ko ari ay' Ingeri,
Akoranya abayavugutira,
Bose bayaha ikiramo,
Inyundo ntiyayakiranya,
Yirirwa mu ruganda
Akwikira ayo makuza,
Akaba impogazi yombi.
Ntagere mu ntagara
Agahora akina mu ntoke
Ay' Ingeri ndayazi,
Ziyabangura neza
Nk' ay' Umwami nyirazo.
Banganya n' amarere
Bapfa gutanga umugaba,
Zikajya mu itorero
Ingoma itabaza intwari
Bayigimba umurishyo
Inzira zikayishingamo
Isibe ikigarukira
Zasakiranya imbaraga
Impombo ntirushye ihaca
Ziba zitwaje ay' isuku.
Ni yo macumu adahemba
Nk' ay' abanyamahanga
Ni ay' intore z' i Rwanda
Bita Ingangurarugo
Kandi si amakenke
Nk' inti z' ay' Ibihogo
Si ayo ingimbi iterura
Ni amajunga ntabashika
Uw' inkokora nke ntayaterura.
Inkuba zishima ubwiza
Zumva induru iyo ivuze
Ntiziyagirane ubwoba
Zayaherewe rimwe
Avuye kwa Muhinda
Zayaharaze urugina
Umunsi ava mu ruganda
Zayakinduje ingogo
Mu ivuna ry' ingerero
Zayateranye indekwe
Zibona impunzi itemba.
Zaje ziyatendeje
Zirimo imfura ya Mutara
Mwirushya kwijana
Ndumva urwamo ruvuga
Ingabo zivuye mu kigwa.
Ubanza Intamati acyuye
Zijye ku mugaragaro
Na mwe murebe Ingeri
Zihora zamamayemo
Ingoro y' Umwogabyano.
Umucuzi yahase imberera,
Ayanozaho impundazo,
Abonye ko ari ay' Ingeri,
Akoranya abayavugutira,
Bose bayaha ikiramo,
Inyundo ntiyayakiranya,
Yirirwa mu ruganda
Akwikira ayo makuza,
Akaba impogazi yombi.
Ntagere mu ntagara
Agahora akina mu ntoke
Ay' Ingeri ndayazi,
Ziyabangura neza
Nk' ay' Umwami nyirazo.
Banganya n' amarere
Bapfa gutanga umugaba,
Zikajya mu itorero
Ingoma itabaza intwari
Bayigimba umurishyo
Inzira zikayishingamo
Isibe ikigarukira
Zasakiranya imbaraga
Impombo ntirushye ihaca
Ziba zitwaje ay' isuku.
Ni yo macumu adahemba
Nk' ay' abanyamahanga
Ni ay' intore z' i Rwanda
Bita Ingangurarugo
Kandi si amakenke
Nk' inti z' ay' Ibihogo
Si ayo ingimbi iterura
Ni amajunga ntabashika
Uw' inkokora nke ntayaterura.
Inkuba zishima ubwiza
Zumva induru iyo ivuze
Ntiziyagirane ubwoba
Zayaherewe rimwe
Avuye kwa Muhinda
Zayaharaze urugina
Umunsi ava mu ruganda
Zayakinduje ingogo
Mu ivuna ry' ingerero
Zayateranye indekwe
Zibona impunzi itemba.
Zaje ziyatendeje
Zirimo imfura ya Mutara
Mwirushya kwijana
Ndumva urwamo ruvuga
Ingabo zivuye mu kigwa.
Ubanza Intamati acyuye
Zijye ku mugaragaro
Na mwe murebe Ingeri
Zihora zamamayemo
Ingoro y' Umwogabyano.
Ingoro y' Umwogabyano ( III )
Ndirikirwa undebe unyurwe,
Utinye kuvuga iz' i Mbuye,
Nuza mu z' i Murambi,
Ushinge icumu mu Ngeri,
Urebe iy'ingoga izibamo,
N' inkerarubanza;
Abogeza inkuba zesa,
Bakubwire iy' Ingondo,
Imbibi ziseseyeho,
Wihagire imparuzo,
Ya Rukaragabigembe;
Ugumirize wirorere,
Ijuru ryogeye i Kigali,
Ikaba iy' i Nyakibungo,
Ikirezi cyo mu Muhozi.
Nuhindura amaso,
Ku ya Munana rubunga,
Inyambo ube uzigeze hagati.
Wirirwe mu Muhozi,
Uribagizwa n' amahembe;
Umwana wa Sentama
Nagira ngo arakaguka,
Kuvugisha Umuhozi
Uzamuhakanire kare
N'ejo atajya mu makuba,
Azaba ashaka izo arimo;
Ubwire Mana y' ingabo,
Uti "jye wabonye inyambo,
Ukuyeho Uruhitambazi,
Kabone n' aho Itiro ryaza,
Ntizareshya n' Ingeri,
Rwabugili ateretsemo
Ingoro y' Umwogabyano !
Utinye kuvuga iz' i Mbuye,
Nuza mu z' i Murambi,
Ushinge icumu mu Ngeri,
Urebe iy'ingoga izibamo,
N' inkerarubanza;
Abogeza inkuba zesa,
Bakubwire iy' Ingondo,
Imbibi ziseseyeho,
Wihagire imparuzo,
Ya Rukaragabigembe;
Ugumirize wirorere,
Ijuru ryogeye i Kigali,
Ikaba iy' i Nyakibungo,
Ikirezi cyo mu Muhozi.
Nuhindura amaso,
Ku ya Munana rubunga,
Inyambo ube uzigeze hagati.
Wirirwe mu Muhozi,
Uribagizwa n' amahembe;
Umwana wa Sentama
Nagira ngo arakaguka,
Kuvugisha Umuhozi
Uzamuhakanire kare
N'ejo atajya mu makuba,
Azaba ashaka izo arimo;
Ubwire Mana y' ingabo,
Uti "jye wabonye inyambo,
Ukuyeho Uruhitambazi,
Kabone n' aho Itiro ryaza,
Ntizareshya n' Ingeri,
Rwabugili ateretsemo
Ingoro y' Umwogabyano !
Ingoro y' Umwogabyano ( II )
Ikina n' ingoma y' Indamutsa
N' umurishyo uhumuriza,
N' umutagara w' ib' ihubi
N' Amariza y' i Ntora,
N' imbaga y' abarorerezi;
N' abaririmba impanzi,
N' abazereka Intamati,
N' imana zicyuye,
N' igiterane cyazo,
Na Rucyahabigarama,
N' imfizi y' icyusa,
N' icyubahiro igira,
N' ingabo zidahomboka.
Zikavogera imbizi
Zikanyura ku mwimirizi;
Icyamamare cy' inyambo,
Bakayumva mu cyoko,
Cyareretsemo inyamibwa,
Zigahimbaza isibo,
Zigituruka mu byambu;
Zigashingana Kigese,
Bagasanganira Ingeri,
Zikabyukurutsa Ingabe,
I Nyamagana ya Mutakara,
Zigashingira Indamutsa,
Imyato zayigiriye.
Ziba zaje mu birori,
I Nduga baziha impundu
Aho ni mu igisha ryazo;
Zigataha i Bwishaza,
Nta yo irasohorerwa inda,
Zikabigerana ku kirwa,
Zisa na Kigeli nyirazo;
Zigahindukirana ishya,
Ziruta andi mashyo yose.
Bagatumira nyirigira,
Ngo ajye guhangura Imbizi .
Yazigera mu ruhanga,
Urw' intwari rukarema;
Bakazambika inkindi,
Ntihagira isaguka.
Zigataha ishakaka
Ayo makombe nta yashishwe;
Zigashengera zose,
Nta yo bashize amarora;
Zikamurikanwa n' ingoma,
Mu ngo z' i Rubengera;
Ni iz' iruguru zose,
Zikuze urugero rumwe;
Mbonye urugori rugoga,
Zibamo Rugombangogo,
Reka aratire Ibihogo,
Atahije Izamamaje,
Ingoro y' Umwogabyano !
N' umurishyo uhumuriza,
N' umutagara w' ib' ihubi
N' Amariza y' i Ntora,
N' imbaga y' abarorerezi;
N' abaririmba impanzi,
N' abazereka Intamati,
N' imana zicyuye,
N' igiterane cyazo,
Na Rucyahabigarama,
N' imfizi y' icyusa,
N' icyubahiro igira,
N' ingabo zidahomboka.
Zikavogera imbizi
Zikanyura ku mwimirizi;
Icyamamare cy' inyambo,
Bakayumva mu cyoko,
Cyareretsemo inyamibwa,
Zigahimbaza isibo,
Zigituruka mu byambu;
Zigashingana Kigese,
Bagasanganira Ingeri,
Zikabyukurutsa Ingabe,
I Nyamagana ya Mutakara,
Zigashingira Indamutsa,
Imyato zayigiriye.
Ziba zaje mu birori,
I Nduga baziha impundu
Aho ni mu igisha ryazo;
Zigataha i Bwishaza,
Nta yo irasohorerwa inda,
Zikabigerana ku kirwa,
Zisa na Kigeli nyirazo;
Zigahindukirana ishya,
Ziruta andi mashyo yose.
Bagatumira nyirigira,
Ngo ajye guhangura Imbizi .
Yazigera mu ruhanga,
Urw' intwari rukarema;
Bakazambika inkindi,
Ntihagira isaguka.
Zigataha ishakaka
Ayo makombe nta yashishwe;
Zigashengera zose,
Nta yo bashize amarora;
Zikamurikanwa n' ingoma,
Mu ngo z' i Rubengera;
Ni iz' iruguru zose,
Zikuze urugero rumwe;
Mbonye urugori rugoga,
Zibamo Rugombangogo,
Reka aratire Ibihogo,
Atahije Izamamaje,
Ingoro y' Umwogabyano !
Ingoro y' Umwogabyano ( I )
Rutagwabiziminega,
Inkuba zesa mu Bihogo,
Rwa mugabo nyirigira,
Imbizi isanganizwa ingoma,
N' Umugabe w' i Ruyumba,
Ikisesura imbibi,
Ikaba mu mariza y' Impeta,
Igasa n' Inyamibwa rwema
Ikitwa nyirazo rwose,
Akaba ari yo itegeka Ingeri,
Impinga zambariramo
Nta nyamusozi ihagera,
Ziba ziteretse inyamibwa
Bakubuye imanzi
Abahoranye amarere
Yo kurata Izamuje,
Za bene Rukaka,
Basanze zigaramye,
Baziguruka amahembe
Yabageza i Nyarubuye.
Na bo barorera guhora,
Naho batahije inkuku;
Inyambo baragiraga,
Ni bwo bazitanze,
Bagira ngo inkuba nyirazo
Ikunde ireke bature.
Si ay' ibiganiro,
Za nkuba z' i Murambi,
Ngaha zirahagurutse,
Ndumva umurishyo usuma.
Izitwa Ingeri z' i Mwima,
Umwami arazihamagaje,
Zirajya kwambara inkoba;
Ndebe amashyo y'i Rukara
Ko abona inzira akiriramo
Ingoro y'Umwogabyano.
Inkuba zesa mu Bihogo,
Rwa mugabo nyirigira,
Imbizi isanganizwa ingoma,
N' Umugabe w' i Ruyumba,
Ikisesura imbibi,
Ikaba mu mariza y' Impeta,
Igasa n' Inyamibwa rwema
Ikitwa nyirazo rwose,
Akaba ari yo itegeka Ingeri,
Impinga zambariramo
Nta nyamusozi ihagera,
Ziba ziteretse inyamibwa
Bakubuye imanzi
Abahoranye amarere
Yo kurata Izamuje,
Za bene Rukaka,
Basanze zigaramye,
Baziguruka amahembe
Yabageza i Nyarubuye.
Na bo barorera guhora,
Naho batahije inkuku;
Inyambo baragiraga,
Ni bwo bazitanze,
Bagira ngo inkuba nyirazo
Ikunde ireke bature.
Si ay' ibiganiro,
Za nkuba z' i Murambi,
Ngaha zirahagurutse,
Ndumva umurishyo usuma.
Izitwa Ingeri z' i Mwima,
Umwami arazihamagaje,
Zirajya kwambara inkoba;
Ndebe amashyo y'i Rukara
Ko abona inzira akiriramo
Ingoro y'Umwogabyano.
Subscrever:
Mensagens (Atom)